Bulan Safar Dalam Islam: Membetulkan Salah Faham dan Kepercayaan Masyarakat

Bulan Safar: Benarkah Ia Bulan Malang?

Apabila tibanya bulan Safar, masih terdapat segelintir masyarakat Islam yang berasa bimbang untuk melakukan perkara-perkara penting seperti mendirikan rumah tangga, memulakan perniagaan, berpindah rumah atau mengadakan majlis tertentu. Kepercayaan bahawa bulan Safar membawa sial atau malapetaka telah tersebar sejak sekian lama dan masih diwarisi oleh sebahagian masyarakat.

Namun, persoalannya ialah: adakah benar Islam mengajar bahawa bulan Safar merupakan bulan yang membawa nasib malang?

Jawapannya ialah tidak.

Islam merupakan agama yang berasaskan wahyu daripada Allah SWT dan sunnah Rasulullah SAW. Setiap kepercayaan hendaklah bersandarkan dalil yang sahih, bukannya adat, cerita turun-temurun atau kepercayaan lama yang bercampur dengan unsur khurafat.

Artikel ini akan menjelaskan kedudukan sebenar bulan Safar menurut perspektif Islam agar kita dapat memahami agama dengan lebih tepat.

Apakah Maksud Bulan Safar?

Safar ialah bulan kedua dalam kalendar Hijrah selepas bulan Muharram. Nama "Safar" telah digunakan sejak zaman Arab sebelum kedatangan Islam.

Menurut sebahagian ahli bahasa Arab, perkataan Safar berasal daripada perkataan yang membawa maksud "kosong". Ini kerana pada zaman dahulu, selepas berakhirnya bulan Muharram yang dianggap bulan larangan peperangan, masyarakat Arab akan keluar bermusafir, berdagang atau berperang sehingga meninggalkan rumah mereka dalam keadaan kosong.

Walaupun nama tersebut telah digunakan sejak zaman Jahiliah, Islam mengekalkan nama bulan itu tanpa mengaitkannya dengan sebarang unsur negatif.

Islam Menolak Kepercayaan Bahawa Safar Membawa Sial

Antara salah satu hadis yang menjadi sandaran utama dalam isu ini ialah sabda Rasulullah SAW:

"Tidak ada penyakit yang berjangkit dengan sendirinya, tidak ada burung yang membawa sial, tidak ada burung hantu yang membawa sial dan tidak ada kesialan pada bulan Safar."

(Riwayat al-Bukhari dan Muslim)

Hadis ini sangat jelas menunjukkan bahawa Rasulullah SAW menolak kepercayaan masyarakat Arab ketika itu yang menganggap bulan Safar sebagai bulan yang membawa bala atau malapetaka.

Malah, Baginda SAW membetulkan kefahaman umat Islam supaya hanya meyakini bahawa segala yang berlaku adalah dengan izin Allah SWT.

Firman Allah SWT:

"Dan jika Allah menimpakan sesuatu kemudaratan kepadamu, maka tidak ada sesiapa yang dapat menghilangkannya melainkan Dia."

(Surah al-An'am: 17)

Ayat ini mengingatkan bahawa hanya Allah SWT yang menentukan segala ketentuan dalam kehidupan manusia.

Bagaimana Kepercayaan Ini Boleh Muncul?

Sebelum kedatangan Islam, masyarakat Arab mempunyai pelbagai bentuk kepercayaan tahyul.

Mereka mempercayai bahawa:

  • Burung tertentu membawa petanda buruk.

  • Bunyi burung hantu menandakan kematian.

  • Bulan Safar membawa musibah.

  • Hari-hari tertentu tidak sesuai untuk memulakan sesuatu pekerjaan.

Apabila Islam datang, semua kepercayaan ini dibatalkan kerana ia boleh menjejaskan akidah seseorang. Namun begitu, sebahagian budaya tersebut masih kekal dalam sesetengah masyarakat sehingga hari ini walaupun tidak mempunyai sandaran daripada syariat.

Salah Faham Yang Masih Berlaku Dalam Masyarakat

Walaupun ramai yang semakin memahami ajaran Islam, masih terdapat beberapa kepercayaan yang sering dikaitkan dengan bulan Safar.

Antaranya ialah:

1. Tidak Boleh Bernikah Pada Bulan Safar

Ada yang menangguhkan perkahwinan kerana percaya rumah tangga tidak akan bahagia jika akad nikah berlangsung pada bulan Safar.

Hakikatnya, tiada satu pun dalil sahih yang melarang umat Islam bernikah pada bulan Safar.

2. Tidak Sesuai Memulakan Perniagaan

Ada juga yang menangguhkan pembukaan premis atau pelancaran perniagaan kerana menganggap bulan Safar membawa kerugian.

Dalam Islam, kejayaan sesuatu usaha bergantung kepada perancangan, usaha, doa dan tawakal kepada Allah SWT, bukannya bergantung kepada nama sesuatu bulan.

3. Tidak Boleh Berpindah Rumah

Kepercayaan bahawa berpindah rumah pada bulan Safar akan membawa musibah juga tidak mempunyai asas dalam Islam.

4. Mandi Safar Untuk Menolak Bala

Di beberapa tempat, terdapat amalan "Mandi Safar" yang dipercayai dapat mengelakkan bala. Para ulama menjelaskan bahawa Rasulullah SAW tidak pernah mengajar amalan khusus sedemikian. Jika seseorang mandi sekadar untuk menjaga kebersihan, ia dibenarkan. Namun jika disertai kepercayaan bahawa ia mempunyai kuasa menolak bala secara khusus, maka kepercayaan tersebut tidak mempunyai sandaran daripada sunnah.

Pengajaran Yang Boleh Diambil

Daripada perbincangan ini, terdapat beberapa pengajaran penting yang boleh kita hayati:

  • Jangan mempercayai sesuatu hanya kerana ia menjadi kebiasaan masyarakat.

  • Pastikan setiap amalan dan kepercayaan mempunyai sandaran daripada al-Quran dan sunnah.

  • Tawakal kepada Allah SWT lebih utama daripada mempercayai petanda atau nasib tertentu.

  • Semua bulan adalah ciptaan Allah SWT dan mempunyai peluang yang sama untuk kita melakukan amal soleh.

  • Jadikan setiap hari sebagai peluang untuk memperbaiki diri tanpa dipengaruhi kepercayaan yang tidak benar.